Wat kost een tuin?

Tuintest

WAT KOST EEN ONTWERP

IK WIL EEN OFFERTE

Projecten

Metamorfose

Wij zijn gespecialiseerd in metamorfoses van tuinen en terreinen.

klik hier

TIP: vijveronderhoud in de winter

Als u de gelukkige bezitter bent van een vijver in uw tuin, dan bij deze enkele wintertips. Deze wintertips voorkomen groen vijverwater in het voorjaar en helpen uw vissen de winter door……

Vijveronderhoud in december:

Onderhoud van de vijverplanten

In het najaar sterft het bovengrondse deel van de waterplanten af, waardoor veel blad in de vijver of moerasgedeelte komt te liggen. Dit afgestorven blad dient u zoveel mogelijk te verwijderen omdat dit veel zuurstof uit het water onttrekt. U kunt wel een gedeelte laten liggen als schuilplaats voor de vissen. Deze achtergebleven dode plantendelen moet u dan wel vroeg in het volgend voorjaar verwijderen als de planten opnieuw beginnen uit te schieten.

Te groot geworden planten kunt u het beste delen en herpoten, dit geeft een sterkere groei in het voorjaar. Hierdoor zorgen ze voor een sterke opname van voedingsstoffen uit het water waardoor er minder algen zullen ontstaan.

Om dezelfde reden, moeten ook te dicht begroeide moerasgedeeltes of helofytenfilters worden uitgedund. Snoei de planten hier echter niet te drastisch. Laat u ongeveer 2/3 deel van de goed groeiende planten zoals ze zijn. Zo houdt u de sterkste groeiers in toom maar kan het moeras of filter in het voorjaar toch volop zijn zuiverende werk doen. Haal vijverplanten die kunnen bevriezen, bijvoorbeeld de waterlelie, uit de vijver als het echt begint te vriezen en bewaar ze in natte turf o.i.d. op een vorstvrije plaats.

Voorkom algen in de vijver

Als u in uw vijver in het najaar onvoldoende onderhoudswerk hebt uitgevoerd dan is de kans groot dat u in het voorjaar een algenprobleem gaat krijgen. Als de vijver niet is ontdaan van afgestorven plantenresten, bladeren en ander organisch afval zal er, al dan niet onder het ijs, een verzuring plaatsvinden van het vijverwater. In dit verzuurd milieu zullen niet alleen uw vissen zich slecht voelen maar ook de essentiële zuurstofplanten in het voorjaar zich nauwelijks ontwikkelen of zelfs helemaal afsterven. Het logische gevolg daarvan is dat zweefalgen hun kans grijpen en de vijver een groene soep zal worden. Het herstellen van dit probleem is veel ingrijpender, lastiger, en in elk geval meer tijdrovend dan een goede schoonmaakbeurt van de vijver in het najaar.
Minder een kwestie van onderhoud, maar meer van natuurlijke processen is de ontwikkeling van draadalgen.

Door de lage watertemperatuur, komt de groei van de vijverplanten in het najaar en winter vrijwel helemaal stil te liggen waardoor ze nagenoeg geen voedingsstoffen meer opnemen en omzetten in zuurstof. Draadalgen zijn echter minder veeleisend dan waterplanten en groeien dus altijd langer door. Ook groeien ze in het voorjaar eerder en sneller dan de zuurstofplanten in uw vijver. Door dit gegeven en door het overschot aan voedingsstoffen na de winter, krijgen veel vijvers in het voorjaar te maken met een explosieve groei van draadalgen. Dit is niet alleen lastig maar kan ook een bedreiging voor de ontwikkeling van uw planten zijn.

De beste manier om draadalgen te voorkomen is om twee keer per jaar een dosis Alg-Killer toe te passen, dit zowel in het vroege voorjaar als in het late najaar. De bestaande draadalgen in het najaar worden hiermee opgeruimd en nieuwe vorming van draadalgen in het voorjaar wordt voorkomen. Op deze manier bent u gedurende een heel vijverseizoen van de grootste draadalgen-ergernis verlost.

De overwinterende vissen

Maakt u zich daar niet al teveel zorgen om. Koudwatervissen kunnen zonder probleem de koude winter in de vijver overleven als de vijver geheel of gedeeltelijk minstens 80 cm diep is. Voor koivijvers is de minimale diepte 150 cm. De onderste lagen water zullen niet zo snel bevriezen en de vissen raken in een soort winterslaap waardoor ze minder bewegingsruimte nodig hebben. Alleen bij een lang aanhoudende extreme kou waarbij de kans bestaat op het volledig bevriezen van het vijverwater, moet u extra maatregelen nemen. Denk er ook aan om vanaf het najaar geen nieuwe vissen meer uit te zetten.

De vissen overwinteren in het diepste gedeelte van de vijver en al hun levensprocessen functioneren op het laagste niveau. U hebt er eigenlijk geen omkijken naar en laat ze zoveel mogelijk met rust. Mocht u echter constateren dat ze ondanks de koude watertemperatuur zich toch hoog in het water bevinden, dan is er mogelijk een tekort aan zuurstof of te veel CO2 in het water en moet u wel maatregelen nemen. (Zie hieronder ‘De vijver ijsvrij houden’)

Ook de koihouders zonder een verwarmde vijver maken zich vaak zorgen over de winterperiode. Toch kan ook de koi prima overwinteren in water tot en met een minimum van ongeveer 3 graden Celsius. Het enige waar rekening mee gehouden moet worden is dat temperatuurschommelingen beperkt blijven tot een graad of 3 per dag anders kan het stress veroorzaken. Bij afwezigheid van vijververwarming zijn grotere schommelingen te voorkomen door de vijver af te dekken met een (transparant) isolatiemateriaal zoals bijvoorbeeld noppenfolie of polycarbonaatplaten.

Tip!

Als u een net over de vijver hebt gespannen, laat dat dan ook in de winter zitten. In de winter bezoeken de hongerige reigers heel graag uw tuinvijver en uw ‘slaperige’ vissen zijn dan een eenvoudige prooi voor de reigers.

Moeten de vissen gevoerd worden?

Misschien is dit nog wel de meest gestelde vraag. Voer de vissen onder een watertemperatuur van 6 graden nauwelijks of gewoon helemaal niet. Vissen zijn bij deze temperaturen vrijwel  inactief en hun stofwisseling staat op een zeer laag pitje, ze raken in een soort winterslaap. Veel voeren heeft geen enkele zin en zorgt alleen maar voor meer algenvorming in het voorjaar.

Voer alleen de steuren, ook als de watertemperatuur onder de 6 graden zakt. Doe dit door een kunststof buis rechtstandig op de bodem te zetten waarna u er van bovenaf het voer voor de steur in doet.

Als de steuren bij de buis in de buurt komen, tilt u de buis iets op waardoor het voer vrijkomt. Dit voorkomt dat de andere vissen het opeten. Maar voer ook de steuren in de winter zeer spaarzaam.

De vijver ijsvrij houden

Er mag dus best ijs op de vijver liggen, het openhouden van een flink gat is voldoende. U kunt daarvoor gebruik maken van speciale ijsvrijhouders, die in allerlei soorten verkrijgbaar zijn. Maar om de vijver gedeeltelijk ijsvrij te houden kunt u het beste een of meer beluchtingssteentjes (bruissteentjes) in de vijver  plaatsen die u aansluit op een luchtpompje. Dit is een eenvoudige en goedkope manier om het geheel dichtvriezen van uw vijver tegen te gaan. Dit komt omdat de luchtbelletjes het water bewegen met als bijkomende voordelen dat extra zuurstof in het water wordt gebracht en het teveel aan CO2 sneller wordt afgevoerd. Breng de beluchtingssteentjes niet dieper aan dan ca. 20-40 cm onder het wateroppervlak.

Bij een grotere diepte worden de onderste warmere waterlagen vermengd met de koudere bovenste en dat is nu juist niet de bedoeling.

Overigens, als u een of meer steuren in de vijver houdt, moet u zeker de vijver in de winter op deze manier beluchten omdat steuren zuurstofarm water niet zullen overleven.

Een aanvullende maatregel die u nog kunt nemen is om een grote bos stro, riet, o.i.d. rechtop in het water of in het wak te plaatsen. Mocht de vijver ondanks uw maatregelen toch helemaal dichtvriezen, dan kan in ieder geval door deze aangebrachte bos het teveel aan CO2 ontsnappen en wordt zodoende verzuring van het vijverwater voorkomen.

Sommige mensen  dekken de vijver af met isolatiemateriaal om bevriezing tegen te gaan. Als u dat overweegt, gebruikt u dan een lichtdoorlatend materiaal. Zo komt er toch nog enig daglicht in de vijver.  Dit is belangrijk voor de planten en voor de vissen (aanmaak van vitamine D)

Tot slot, is er nog de mogelijkheid om een vijververwarming aan te schaffen, maar houdt u er rekening mee dat dit vrij veel stroom verbruikt.

Is een dichtgevroren vijver gevaarlijk?

Er is ook geen reden om in paniek te raken als uw vijver helemaal is dichtgevroren want een vijver die helemaal dichtvriest, kan op zich niet zoveel kwaad. U hoeft ook niet te vrezen dat uw vissen zullen ‘stikken.’ Pas als uw vijver langer dan een aaneengesloten week helemaal dichtgevroren is geweest, is het aan te raden om een gat in het ijs te maken.

Voorwaarde daarbij is wel dat het een goed onderhouden en schone vijver is. Als u uw vijver niet hebt kunnen schoonmaken en vijverbodem bedekt ligt met een dikke laag rottend bladafval, is het wel van belang om een opening in het ijs te maken en te houden. De schadelijke gassen uit het slib kunnen anders niet ontsnappen door de ijslaag.
Wat u ook doet…… Hak nooit een gat in het ijs!
Hierdoor ontstaan zodanige sterke trillingen in het water dat uw vissen kunnen sterven als gevolg van stress of schade aan de zwemblaas.

De veiligste manier om een gat in het ijs te maken is om een pan met kokend water op het ijs te zetten en zo een gat te smelten. Giet echter nooit het hete water op het ijs om een wak te creëren, ook dit kan de dood van uw vissen betekenen. Natuurlijk controleert u bij aanhoudende vorst wel regelmatig of de gemaakte gaten niet opnieuw zijn dichtgevroren.

Als u uw vijver veiligheidshalve toch van extra zuurstof wilt voorzien en u gebruikt geen luchtpomp met beluchtingssteen, belucht u dan simpelweg uw biologische filter extra. Dat is tegelijkertijd een prima stimulans voor de nuttige bacteriën die zich in het filter bevinden en u verrijkt meteen het water onder het ijs extra met zuurstof.

 

Wel of geen sneeuw op de vijver?

Hoewel sneeuw op zich een prima isolatie vormt, is het toch belangrijk om het zo snel mogelijk te verwijderen. Doe het echter wel rustig en zonder veel lawaai om de vissen niet te verstoren. Hoe meer zonlicht er in de winter in de vijver valt, des te beter.

Want ook al zijn de vissen en planten in winterrust, elk straaltje zonlicht in de donkere winterperiode doet ze goed. Met name de zuurstofplanten hebben zoveel mogelijk zonlicht nodig in deze periode.

Winterrust

Een wintervijver kan het beste met rust worden gelaten. Bedenk dat uw vissen een soort van winterslaap houden en zoveel mogelijk met rust moeten worden gelaten. Laat de vijver en de tuin voor wat het is tijdens de winter, gun uzelf ook eens rust. Kijk alleen af en toe of het goed gaat met uw vissen en of de vijver niet helemaal is dichtgevroren.

Men denkt er vaak niet bij na, maar water is een uitstekende geleider van geluid. Werkzaamheden aan de tuin in de nabijheid van de vijver, of nog erger aan de vijver zelf, veroorzaken trillingen in de vijver waarvan de vissen last zullen hebben en deze kunt u het beste zoveel mogelijk vermijden

Ook het lopen op een dichtgevroren vijver is niet aan te bevelen. Schaatsen is helemaal onverstandig, ook vanwege de kans op beschadigingen aan de vijverranden.

Tip!

Ook een bevroren vijver in de winter is mooi om naar te kijken. Overweegt u bijvoorbeeld eens om extra verlichting bij de vijver aan te brengen. Geniet ervan!

Heeft u nog vragen m.b.t. uw vijver bel of mail ons.

Geert & Mauritz Broekhuis

ga terug